الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

3

دقائق العلاج ( فارسي )

او بار شود كه براى پاك شدن از اعراض نياز بپالايش و تصفيه داشته باشد بخصوص كه معده خانه هر دردى است و تا يكى از نيروهايش از توان نيفتد بمرضى گرفتار نمىگردد اما اگر ناتوان شد از كار خودش باز مىماند و البته ديگر نمىتواند بپالايش موادى كه بر او بار شده بپردازد . بنابراين بايد دارو نخست تصفيه شده و از عرضها پاك و لطيف شود و همانطور كه غذاى بيمار بايد لطيف و صاف باشد داروى او نيز بايد لطيف باشد بخصوص كه دارو به خودى خودش بر طبيعت سنگين‌تر از غذا است چه غذا بخلاف دارو براى بدن طبيعى و عادى است . و همچنين اگر مقصود از استعمال دارو آن باشد كه در همه رگها و راههاى تنگ بدن نفوذ كند بايد بيشتر لطيف و داراى روحانيت باشد زيرا در وقتى لازم است دارو تا اعماق بدن برود ، كه خلطى در آنجاها باشد و همين‌كه خلطى در جائى باشد تنگتر مىگردد و بنا بر اين بايد دارو لطافتى بيش از آن اندازه كه براى معده لازم است داشته باشد . همچنين هرگاه بخواهند دارو باندامهائى مانند طحال و زهره و كليه و ساير اندامهاى درونى برسد بايد داراى روحانيت بيشترى باشد و الا رسيدنش به آنها دشوارتر است پس به آن نمىرسد مگر اينكه دواء جوهرى روحانى و لطيف باشد . بنابراين دلايل ، ما بر اين باور هستيم كه تصفيه دارو بسيار لازم است تا جوهر آن از اعراضى كه اثرى در درمان ندارند پاك شود . زيرا اثر از روح داروها و جوهر اصلى آنها است نه اعراض اضافى كه از جنس آنها نيست آيا نمىبينى كه اگر گوگرد را بكارى بزنى بخاطر كبريتيت آن است نه مثلا براى مرگ موش و يا خاكها و چيزهاى ديگرى كه در آن است و زاج را از آن رو به كار مىگيرى كه زاجيت دارد نه بخاطر گوگرد و خاكها و سنگها و چيزهاى ديگر آن و نيز اگر عسل را به كار ببندى بخاطر عسليت آن است نه